Κυρ Μανουήλ

ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑΙ "Η ΚΥΡΙΑ NINA"

2008-06-02T20:28:00.005+03:00

Μεταφερθήκαμε σε νέο σπιτικό και σας περιμένουμε, ελπίζοντας αυτή την φορά να σας βλέπουμε συχνότερα!
Η μεταφορά έγινε σε χρόνο δευτερολέπτων από την Κυρία Nina. Την ευχαριστώ θερμά!

http://kyrmanouil.wordpress.com/

ΚΛΕΙΣΤΟΦΟΒΙΑΣ ΤΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ

2008-05-13T23:01:00.014+03:00

Δεν σας έχω συνηθίσει σε σχολιασμούς της επικαιρότητας. Πολύ δε περισσότερο της τηλεοπτικής. Αυτό όμως που έμαθα από το ιστολόγιο του alzap με ενοχλεί αφάνταστα και επιθυμώ να το μοιραστώ, να το αερίσω...

Διαβάζω λοιπόν πως ο δημοσιογράφος Στέλιος Κούλογλου και οι εκπομπές του είναι παρελθόν για την δημόσια τηλεόραση. Οι λόγοι διατυπώνονται σε επιστολές που δημοσιεύονται στον alzap.
Δεν με ενδιαφέρουν όμως καθόλου. Αυτό που με ενδιαφέρει, που με ενοχλεί, με θίγει και με προσβάλει είναι πώς μια τέτοια απόφαση δεν μπορεί να στηρίζεται στην ποιότητα της εργασίας του Σ. Κούλογλου.
Γιατί απλά η ποιότητα της εργασίας τού συγκεκριμένου δημοσιογράφου είναι δεδομένη και πάντα υψηλή. Αυτό δε το έχει ο άνθρωπος κερδίσει με την επιμονή του, τις επιλογές του και τον μόχθο του.

Παραμένει για μένα αδιανόητο κάποιος που, κατά γενική ομολογία, κάνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την δουλειά του, να την χάνει για λόγους ανεξάρτητους από το γεγονός αυτό.
Είμαι σίγουρος πως ο Κούλογλου δεν θα πάει χαμένος, είμαι σίγουρος πως θα την βρει την άκρη.
Θυμώνω όμως κι εξοργίζωμε γιατί συνεχίζουμε σε τούτον τον τόπο να παλεύουμε για τα αυτονόητα. Γιατί είναι αυτονόητο πως όταν η κρατική τηλεόραση έχει στους κόλπους της έναν τέτοιο δημοσιογράφο δεν του δείχνει ποτέ την πόρτα της εξόδου.

Συμπτωματικώς διάβασα σήμερα σε τοίχο της Καλλιδρομίου:

Τα μυαλά είναι σαν τα αλεξίπτωτα, λειτουργούν καλύτερα όταν είναι ανοικτά!

Ο ΚΥΒΟΣ ΕΡΡΙΦΘΗ

2008-04-15T01:47:00.007+03:00

Την περασμένη Πέμπτη σύσσωμη η ομάδα του περιοδικού Ίνδικτος απάντησε στο δίλλημα.
Η ζωή του περιοδικού έφτασε στο τέλος της. Τώρα όλοι μας οφείλουμε σ' αυτό το καλοτάξιδο σκαρί, που μας χάρισε τα πιο όμορφα ταξίδια, ένα αξιοπρεπές απάγγιο.

Θα κυκλοφορήσει ακόμα ένα τεύχος που μέλει να είναι και το τελευταίο. Αυτό το τελευταίο τεύχος θα είναι αφιερωμένο στην μνήμη του Πέρη Ιερεμιάδη και καλούνται όλοι οι κατά καιρούς συνεργάτες και φίλοι του περιοδικού να συνδράμουν στο κτίσιμό του. Η ύλη θα κλείσει τέλη Ιουνίου και το τεύχος θα κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβριο.
Υλικά μόνο πρώτης τάξεως, καθώς αυτό το κύκνειο άσμα, οφείλει να είναι το μελωδικότερο και ομορφότερο όλων όσων ακούστηκαν από την μπάντα της Ινδίκτου.
Να σαν αυτό που μου έστειλε ο Ξενοφών Κομνηνός, φίλος και συνεργάτης από τους λίγους.

Kαθ’ οδόν

Στους αγαπημένους συνεκδήμους, ζώντας και τεθνεώτας.

Και ήσαν πορευόμενοι εις κώμην η όνομα Εμμαούς.

Εν δε τω πορεύεσθαι εγένετο αυτόν εγγίζειν τη Δαμασκώ.

Βλέπεις ανθρώπους να βαδίζουν στον δρόμο σκυφτοί, με τα παπούτσια τους να κυνηγάνε το βλέμμα τους. Άλλοι, πάλι, οι περισσότεροι ίσως, πάνε με την ματιά τους ευθύβολη, κλειδωμένη στον άδηλο στόχο τους, αναπαυμένη στο ασφαλές εκείνο σημείο μηδέν που αποφεύγει τον ίλιγγο τόσο του βάθους όσο και του ύψους. Μετρημένοι στα δάχτυλα τέλος είναι εκείνοι που έχουν το βλέμμα αμολημένο σε κείνη την μετέωρη δυνατότητα των απρόσμενων συναντήσεων.

Οι δρόμοι, πράγματι, λένε τόσο πολλά για τους ανθρώπους. Λες και το ύψος του βλέμματός τους προδίδει το ανάπτυγμα του εαυτού τους. Ο περίκλειστος στο καβούκι του κοιτάζει συνήθως το πεζοδρόμιο. Ο ταγμένος στον σκοπό του κοιτάζει μόνο ίσια μπροστά, με το καβούκι του οικονομικά ανοιγμένο ίσα ίσα για τις ανάγκες που υπηρετούν τον στόχο του. Όσο για κείνους με το λυτό στα ύψη βλέμμα, λες και βγήκαν στον δρόμο για να παραδοθούν στον υπέρτατο εκείνο κίνδυνο, στην εμπιστοσύνη, αφήνοντας έστω και για λίγο πίσω τους τον εαυτό τους σαν άχρηστο καυκί.

Δεν είναι απλό να βλέπει κανείς. Οι δρόμοι μάς το μαθαίνουν. Περπατάς σ’ έναν δρόμο χιλιοπερπατημένο και ξάφνου το βλέμμα σου ξεφεύγει λίγο ψηλώτερα και ω του θαύματος δεν ξέρεις πού βρίσκεσαι. Είναι σαν ν’ αντικρίζεις τούτον τον δρόμο για πρώτη φορά. Τούτη η πρόσοψη ήταν τόσα χρόνια εδώ; αναρωτιέσαι. Σάμπως η ευθεία του καθημερινού σου βλέμματος να τέμνει τον κόσμο στα δύο.

Για τους περισσότερους από εμάς, τους ανθρώπους των ταγμένων σκοπών, οι δρόμοι κατά κανόνα οδηγούν από τον ένα κλειστό χώρο στον άλλο. Τείνουμε να βλέπουμε μόνο αυτό στο οποίο αποβλέπουμε σε μια στενή λουρίδα του χρόνου και η πεπατημένη οδός μάς πάει εκεί κουμπωμένους και εφτασφράγιστους. O ταγμένος σκοπός είχε ανέκαθεν μια ταραγμένη σχέση με τα μέσα, στην ουσία σιχαίνεται τον δρόμο που οδηγεί σ’ αυτόν. Αν ήταν στο χέρι του θα καταργούσε όλους τους δρόμους. Κάνοντας την ανάγκη φιλοτιμία αρκείται στην όσο το δυνατόν συντόμευσή τους. Γιατί οι δρόμοι διασχίζουν κατ’ ανάγκην το ανοιχτό, και κάθε ανοιχτό ενέχει το ρίσκο μιας ανατρεπτικής συνάντησης. Οι δρόμοι ενέχουν ειρωνικά από την φύση τους την μόνιμη πρόκληση της παρέκκλισης (που την συγχωρούμε σε ασθενείς, οδοιπόρους και άλλους του δρόμου), συνομωτούν κρυφά με την άνοιξη του χρόνου και τις φυγές του και άρα με το ανοικονόμητο και το ανέλπιστο, το δωρεάν. Άγουν, βέβαια, τους σκοπούς, αλλά κρύβουν και ληστές που απάγουν ενίοτε το κομπόδεμά μας ή ακόμη και την ζωή μας. Ίσως να μην είναι τυχαίο ότι οι δρόμοι έχουν διανοίξει οφθαλμούς, έχουν γεννήσει πρωτόφαντες ιδέες, ερωτικές λαχτάρες για την άπιαστη ομορφιά, έχουν εμπνεύσει εξαίσιους στίχους, φονικά και απάτες, μουσικές φράσεις και μυθιστορήματα, έχουν αναπαύσει τυραννισμένες καρδιές και κεφαλές, έχουν σφραγίσει ή ανατρέψει κρίσιμες αποφάσεις, έχουν στεγάσει αποστόλους και μεγάλους αμαρτωλούς, δια Χριστόν σαλούς, street dancers και άλλους απλώς καλοκάγαθους. Ποιος ξέρει, ίσως οι δρόμοι να αναβάλλουν επ’ αόριστον την σύγκλειση των κλειστών χώρων, τον εφιάλτη μιας απόλυτης συμπάγειας των σκοπών, κρατώντας με τα δόντια ανοιχτό τον ελάχιστο εκείνο υπερ-βατικό τόπο και χρόνο που απαιτείται για να πλανηθεί άσκοπα ένα βλέμμα.

ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΑ ΤΕΙΧΗ

2008-04-05T23:30:00.002+03:00

Μην διαβάζεις σαν παιδί, για να διασκεδάζεις, ούτε σαν τους φιλόδοξους, για να μορφωθείς. Διάβαζε για να ζήσεις.

Δεν συνηθίζω να διαλέγω από τους τίτλους της Ινδίκτου. Είναι προφανώς όλα τα κείμενα επιλογές μου και κατ' επέκτασιν βιβλία που προτείνω σε όλους τους αναγνώστες.
Το βιβλίο του Σωτήρη Χαλικιά Πριν και μετά τα Τείχη, ανήκει στις εξαιρέσεις αυτού του κανόνα.

Το διαλέγω και το προτείνω ανεπιφύλακτα σε όλους!

Κείμενο που σε κάθε λέξη, κάθε παράγραφο, κάθε σελίδα του, ο αναγνώστης θα αντικρίσει την αλήθεια ενός ανθρώπου, την αλήθεια μιας γενιάς.
Η γνωριμία και η σχέση με ανθρώπους σαν τον Σωτήρη είναι από τα τυχερά του επαγγέλματος. Ίσως δε να είναι αυτοί οι άνθρωποι που σε κρατούν και σου δίνουν κουράγιο να συνεχίσεις.
Δόξα τω Θεώ, ο Σωτήρης δεν είναι ο μόνος και γι' αυτό παράπονο δεν έχω!

Αντλώ από το κείμενο του Σ. Χαλικιά ένα απόσπασμα, όχι αντιπροσωπευτικό, μα κατάλληλο για να προχωρήσω και σε μιαν ακόμη πρόταση.
Αυτή η δεύτερη πρόταση είναι για τους Θεσσαλονικείς φίλους, πρωτίστως δε για τον Σωσία μου, που κατοικοεδρεύει κάπου εκεί γύρω. Κάποια στιγμή θα αναφερθώ και σ' αυτόν τον σωσία εκτενέστερα.

Την Δευτέρα, λοιπόν, 7 Απριλίου στις 21.00 το βράδυ, στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών στην Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο των παράλληλων εκδηλώσεων της έκθεσης «Picasso, Suite 347», διοργανώνεται Ποιητικό Αναλόγιο με κείμενα του Πικάσο και για τον Πικάσο.
Στους χώρους του Ιδρύματος παρουσιάζονται και χαρακτικά του σπουδαίου Ισπανού. Για τα κείμενα δεν ξέρω, μα τα χαρακτικά είναι εξαιρετικά! Τυπώθηκε και κατάλογος για τους μερακλήδες.
Ο Πικάσο υπήρξε η προσωποποίηση της λέξεως Δημιουργός. Το παρακάτω δε απόσπασμα του Σωτήρη Χαλικιά είναι χαρακτηριστικό.

Στην οθόνη της τηλεόρασης, το πρόσωπο του Πικασσό σε γκρό πλάν. Τα φρύδια του σμίγουν, η ματιά του συγκεντρώνεται σ ένα σημείο. Ύστερα η κάμερα απομακρύνεται σιγά σιγά. Βλέπουμε λοιπόν ότι είναι καθισμένος σε μια καρέκλα και παρατηρεί από κάποια απόσταση έναν πίνακα που φαίνεται να έχει μόλις αρχίσει. Μένει καθιστός για λίγο ακόμη, ενώ η κάμερα, ολοκληρώνοντας την υποχώρησή της παρουσιάζει τώρα τον χώρο του ατελιέ. Η εικόνα κάπως σκοτεινή, οι τοίχοι γκρίζοι. Ξανά το πρόσωπο του ζωγράφου σε γκρό πλάν. Η ίδια ένταση στην ματιά, η ίδια συγκέντρωση στον πίνακα. Η κάμερα δεν υπάρχει γι αυτόν, τίποτα δεν υπάρχει γι αυτόν, εκτός από εκείνες τις πρώτες γραμμές και τις άλλες που συνωστίζονται μέσα του. Σηκώνεται από την καρέκλα - πρέπει κι εκεί νάκανε ζέστη γιατί φοράει μόνο ένα φανελάκι και κοντά παντελόνια - πλησιάζει το καβαλέτο και τραβάει δύο νέες γραμμές. Στέκει δίπλα στον πίνακα σκεφτικός, γκρό πλάν πάλι το πρόσωπό του, κι ύστερα σα να βρήκε αυτό που έψαχνε αρχίζει με φρενίτιδα τις πινελιές χωρίς πλέον την παραμικρή διακοπή...

Έξω βρέχει από το πρωί. Φεύγω για ξενύχτι και Σύσσημον...

ΣΥΣΣΗΜΟΝ Ή ΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

2008-04-02T21:08:00.021+03:00

Το χαρακτήρισαν αριστουργηματικό, ένα εντελώς ξεχωριστό διαμάντι της ελληνικής γλώσσας, Σπουδαίο, τιτάνιο έργο, το νέο Άξιον Εστί της λογοτεχνίας μας.

Τον δημιουργό του, τον ονόμασαν "ευλογημένο".
Μιλώ για το Σύσσημον του Νίκου Παναγιωτόπουλου.
Ένα έργο σπάνιο που τα δικά μου λόγια, μάλλον περιττεύουν. Εξάλλου είμαι σίγουρος πως ήδη έχει φτάσει στα χέρια ολονών, μιας και κοντεύουν 15 μήνες από την κυκλοφορία του, που είναι στ' αλήθεια εντυπωσιακή.

Αφορμή για τούτο το post είναι η ιδέα του Βίκου Ναχμία για μιαν παράσταση στηριγμένη στο εν λόγω έργο. Μια Αναγνωστική αγρύπνια όπως την χαρακτηρίζει ο εμπνευστής και σχεδιαστής της, Βίκος Ναχμίας.

Το Σάββατο, λοιπόν, 5 Απριλίου και ώρα 1 μετά τα μεσάνυχτα, θα σας περιμένω όλους, στον Χώρο Πολλαπλών Εκδηλώσεων της Γκαλλερί Ζουμπουλάκη, Αγαθοδαίμονος 37 (από Πειραιώς 199, με τον ηλεκτρικό στάση Πετράλωνα). Για την είσοδο απαιτείται μόνο καλή καρδιά!

Αναγνώστες: Μαρία Καλλιμάνη, Βασίλης Καραμπούλας, Ρίτα Λυτού, Αγγελική Παπαθεμελή, Αγλαΐα Παππά, Σύλλας Τζουμέρκας, Μαρίνα Τριανταφυλλίδου

Φωτισμός: Μιχάλης Σαμιώτης
Ηχητικά: Νίκος Παντελούς

Ηχοληψία της ανάγνωσης του συγγραφέα Αριστείδης Χρήστου
Οφείλονται πολλές ευχαριστίες στον Πέτρο Βέττα, στην Νανά Βέττα και στην Γκαλλερί Ζουμπουλάκη για την φιλοξενία της.

Και για να μην χαθεί κανείς ιδού και σχεδιάγραμμα

ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ

2008-03-09T20:07:00.017+02:00

Αγαπώ ιδιαίτερα τις ταινίες του Αντρέι Ταρκόφσκι, ώστε να τις παρακολουθώ ξανά και ξανά. Σε αυτές βρίσκω την πνευματική δημιουργία στον υπερθετικό της βαθμό. Η επανάληψη πολλές φορές χρησιμεύει για να ανανεώνω τα κριτήρια μου, να αντιστέκομαι με κάποιον τρόπο στον χυλό.

Έτσι και χθες με την Νοσταλγία. Την πρωτοείδα το 1983, αν δεν με απατά η μνήμη μου. Θυμάμαι ακόμα βγαίνοντας από μιαν αίθουσα κάπου στην Κυψέλη, τον ενθουσιασμό μου, την πληρότητα εντός μου. Έκτοτε επιστρέφω διαρκώς σε αυτή.

Στην Ελλάδα δυστυχώς είναι λίγες οι αφορμές και ακόμα λιγότερα τα βιβλία που παρουσιάζουν αυτόν τον μεγάλο καλλιτέχνη και ποιητή που κατάφερε να κάνει τον κινηματογράφο ζωή του και τη ζωή του κινηματογράφο, τροφοδοτώντας τον πάντα με τα πιο πολύτιμα βιώματα της ψυχής του.

Είναι καιρός τώρα που επιθυμώ να βγάλω έναν από τους σημαντικότερους τίτλους αναφοράς για το έργο του. Από την αγγλική έκδοση του εξαιρετικού αυτού βιβλίου του πολωνού Seweryn Kuśmierczyk με τίτλο The Tolstoy Complex μεταφράζω, ελπίζω ανεκτά, ένα μικρό απόσπασμα συνεντεύξεως του Αντρέι Ταρκόφσκι. Αντίδωρο στο alef για τα περί ευτυχίας οφειλόμενα.

Το μικρό αυτό απόσπασμα ελπίζω να διαβαστεί και από όσους επιθυμούν να βυθιστούν στον σκοτεινό βυθό της τέχνης, της λογοτεχνίας συμπεριλαμβανομένης.

Δημιουργώ τον κόσμο μου. Αυτός ο κόσμος δεν δηλώνει τίποτα ασυνήθιστο. Υπάρχει απλώς, δεν έχει καμία άλλη έννοια. Νομίζω δε πως τα σύμβολα και οι αλληγορίες ληστεύουν τον καλλιτέχνη. Ο δημιουργός πλάθει εικόνες που εκφράζουν, αποκαλύπτουν τη ζωή όπως ακριβώς είναι. Δεν πρόκειται για μύθους σαν αυτούς του Αισώπου. Ένας τέτοιος τρόπος εργασίας θα ήταν πάρα πολύ πρωτόγονος όχι μόνο για τη σύγχρονη τέχνη αλλά για την τέχνη οποιασδήποτε εποχής. Η εικόνα περιέχει ένα άπειρο εννοιών ακριβώς όπως η ζωή φέρει εντός της άπειρο εννοιών. Μια εικόνα που μεταμορφώνεται σε σύμβολο δεν μπορεί να αναλυθεί. Όταν δημιουργώ τις εικόνες μου δεν χρησιμοποιώ κανένα συμβολισμό οποιουδήποτε είδους. Θέλω να δημιουργήσω μια εικόνα, όχι ένα σύμβολο. Γι’ αυτό δεν πιστεύω στις ερμηνείες των υποτιθέμενων εννοιών των εικόνων μου. Δεν ενδιαφέρομαι για τα στενά πολιτικά ή κοινωνικά ζητήματα. Θέλω να δημιουργήσω τις εικόνες που θα άγγιζαν την ψυχή του θεατή μέχρι ενός ορισμένου βαθμού. Γι’ αυτό στις ταινίες μου λέω συγκεκριμένες και μόνο ιστορίες και όχι κάποιες άλλες.

Δεν μου κάνει καμία διαφορά πώς το κοινό εισπράττει και ερμηνεύει τις ταινίες μου. Κάνω τις ταινίες με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργώ συγκεκριμένη πνευματική κατάσταση στον θεατή. Κατά συνέπεια και αφού παρακολουθήσει την ταινία δεν μπορεί να παραμείνει αμετάβλητος. Αυτό λοιπόν που σκέφτεται ο θεατής για τις ταινίες μου παραμένει ασήμαντο για μένα. Οι θεατές επιμένουν να ψάχνουν για έννοιες λες και η τέχνη μου είναι να σκαρφίζομαι γρίφους.

Κανένα έργο τέχνης δεν έχει την επιθυμητή σαφήνεια. Ακούγοντας μουσική, διαβάζοντας ένα μυθιστόρημα ή ακόμα παρακολουθώντας ένα παιχνίδι όλοι αντιμετωπίζουν συχνά μέρη του έργου που δεν καταλαβαίνουν. Μία τέτοια σχέση είναι φυσιολογική προς ένα έργο τέχνης. Αλλά όταν πηγαίνουν στον κινηματογράφο - απαιτούν την πλήρη σαφήνεια, μία συνολική κατανόηση. Είμαι ενάντια στη διάκριση στην τέχνη. Δεν είναι η σαφήνεια το σημαντικό. Ο κόσμος που δημιουργείται από έναν καλλιτέχνη είναι τόσο σύνθετος όσο και ο κόσμος που τον περιβάλλει.

Ο Αντρέι Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι γεννήθηκε στις 4 Απριλίου του 1932 στο Zavrazhie, ένα μικρό χωριό στις όχθες του Βόλγα. Γιός του ποιητή Αρσένι Ταρκόφσκι και της Μαρίας Ιβάνοβνας. Πέθανε στις 29 Δεκεμβρίου του 1986. Ετάφη στο ρώσικο κοιμητήριο των Παρισίων.

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΕΝΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ Ν.Γ.ΠΕΝΤΖΙΚΗ

2008-02-26T20:31:00.016+02:00

Το πολύ αγαπητό μου golem με καλεί πάντα να συμμετάσχω στα παιχνίδια της. Τελευταία μου έστειλε μήνυμα καλώντας με πάλι να μοιραστώ κι εγώ την χαρά ενός νέου παιχνιδιού.

Πιάσε λέει το βιβλίο που βρίσκεται πιο κοντά σε σένα.
Άνοιξε το στη σελίδα 123 (αν το βιβλίο διαθέτει λιγότερες από 123 σελίδες, άφησέ το και πήγαινε στο επόμενο κοντινότερο).
Βρες την πέμπτη περίοδο (=από τελεία σε τελεία, αν θυμάσαι) της σελίδας.
Ανάρτησε τις επόμενες τρεις περιόδους (δηλ. την έκτη, την έβδομη και την όγδοη).

Το βιβλίο που έχω δίπλα μου είναι ακόμα ατύπωτο, το κρατώ δε κάνοντας την πρώτη αντιπαραβολή και διόρθωση. Πρόκειται για την Αρχιτεκτονική της Σκόρπιας Ζωής του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη. Έτσι σκόρπια που μας τα ζητάει το παιχνίδι μοιάζει να ταιριάζει με τον τίτλο του υπό έκδοσιν βιβλίου.

Καταλαβαίνουμε απ’ ό,τι μας λεν πώς προορισμός είναι τα βήματά μας στην ατραπό της καθαρής ερμηνείας των αισθήσεων, αλλά προσέχοντας στο κείμενο των Γραφών, καταλαβαίνουμε και κάτι άλλο ανυπολόγιστο. Ακριβώς εκείνο που κάνει ώστε μέσα στη μνήμη μας η διδαχή να σχηματίζει πότε ένα μέλος και πότε ολόκληρο το σώμα του ανθρώπου, ώστε με πλήρη εμπιστοσύνη και αδίστακτα να παραδινόμαστε στα λόγια τους, σαν στην ευρύτερη και θερμότερη αγκαλιά. Προορισμός λοιπόν μπορούμε τελικά να πούμε, είναι η εύρεση του σώματος του άλλου με τον οποίο προσομιλούμε εσωτερικά. Ίσως να μην έφθανα ποτέ να ομιλήσω έτσι, παραδεχόμενος ανυπόκριτα τα λόγια που είπαν εδώ, στον τόπο μας, οι Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας, αν το φαινόμενο της αντήχησης του χαρτονένιου κουτιού, εξεγείροντας την αφή των δακτύλων, δεν μου θύμιζε ταυτόχρονα έντονα, την αφή της άλλης ύπαρξης που στέκει από δίπλα, το σώμα το πτωχό, που έκαιγε την Τρίτη από πυρετό, όταν πήγα προς επίσκεψη, συναποκομίζοντας κατά την επιστροφή μου, αντίς για θάνατο και απελπισία, ένα ευώδες τριαντάφυλλο πάνω στην καρδιά μου.

Η Αρχιτεκτονική της Σκόρπιας Ζωής γράφηκε στα 1952 - 1953. Αντιγράφηκε, διορθώθηκε και τακτοποιήθηκε στα 1955. Νέες διορθώσεις έγιναν πριν παραδοθεί προς εκτύπωση το 1963, από τον εκδοτικό οίκο «Ίκαρος» στην Αθήνα. Τον Απρίλιο του 1978 προετοιμάζοντας τη Β' έκδοση από την ΑΣΕ, ο Ν.Γ.Πεντζίκης ξανακοίταξε και διόρθωσε το κείμενο της Α' έκδοσης. Τώρα, 30 χρόνια μετά, με την φροντίδα και την επιμέλεια του υιού Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκη, ετοιμάζεται από την Ίνδικτο η 3η και οριστική έκδοση του κειμένου. Θεού θέλοντος και Γαβριήλ επιτρέποντος, ελπίζω να κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβριο του 2008.

ΕΝΑ ΚΑΛΟ ΤΕΛΟΣ - ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΑΡΧΗ

2008-01-25T21:22:00.003+02:00

Η Ίνδικτος γεννήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1995. Μήτρα της ένα περιοδικό υπό τον τίτλο Ερουρέμ. Μέσα από το περιοδικό αυτό, που εν τω μεταξύ μετονομάστηκε σε Ίνδικτος, ανδρώθηκε ο εκδοτικός οίκος και κυρίως στηρίχθηκε, ειδικά στα πρώτα χρόνια της ύπαρξης του.

Το Περιοδικό πέρασε από σαράντα κύματα, δώδεκα και πλέον χρόνια τώρα, πορεύθηκε επί ξυρού ακμής.
Πολλοί συνεργάτες και φίλοι εξαντλήθηκαν στην πορεία αυτή.
Ο μόνος συνοδοιπόρος που είχα από την αρχή ήταν ο Πέρης Ιερεμιάδης. Τώρα μετά τον θάνατό του, αλλά ομολογώ όχι τόσο εξαιτίας αυτού του γεγονότος, είναι η πρώτη φορά που νοιώθω μέσα μου πως πρέπει να βάλω ένα τέλος σε αυτήν την περιπέτεια του Περιοδικού.

Είναι πως μετά από 12 χρόνια και 21 τεύχη κορέστηκαν οι επιθυμίες μου και οι εμμονές μου, ή μάλλον εξάντλησα πια αυτό το δρομολόγιο.
Κουβαλώ ακόμα επιθυμίες, κυριαρχούμε ακόμα από εμμονές, μα δεν μπορώ να τις εκφράσω μέσα από το Περιοδικό.
Τα τελευταία χρόνια εξάλλου την ουσιαστική ευθύνη για το περιοδικό την είχε ο καλός μου φίλος και συνεργάτης Σταύρος Γιαγκάζογλου, που και αυτός όμως, δικαίως και με άλλες σκοτούρες τώρα, έχει παραδώσει την διεύθυνση του Περιοδικού.

Μια προσπάθεια που απαιτεί πολύ μόχθο και κόπο, πάνω απ' όλα στηρίζεται στο πάθος και το μεράκι των δημιουργών του. Κι είναι αλήθεια πως από τέτοια υλικά είναι πλασμένα όλα τα τεύχη της Ινδίκτου. Κάθε τεύχος ήταν μία επίπονη και μακρόχρονη τις περισσότερες φορές, γέννα.
Πρέπει όμως κανείς να αντιλαμβάνεται τα όρια του και κυρίως τα όρια των άλλων. Δεν επιθυμώ να συνεχίσω χάριν γούστου ή εμμονής σε κάτι που δεν μπορεί πια να πετάξει.

Αντιλαμβάνομαι πως μία τέτοια απόφαση θα στεναχωρήσει πολλούς αναγνώστες και φίλους.
Σε αυτούς οφείλω να πω πως διεκδικώ ένα Καλό Τέλος για να μου χαριστεί μία Καλή Αρχή!

Η συζήτηση αυτή βαστά καιρό τώρα στους κόλπους του Περιοδικού.

Καταθέτω αυτές τις σκέψεις για να τις μοιραστώ με τους φίλους του Περιοδικού και να τις συζητήσω μαζί τους.

Δεν έχω λάβει την οριστική απόφαση γι' αυτό και κάθε γνώμη και βοήθεια είναι ευπρόσδεκτη και θα εκτιμηθεί δεόντως.

Υ.Γ. Η Εικόνα είναι το εξώφυλλο του 1ου τεύχους, φιλοτεχνημένο από τον Πέρη Ιερεμιάδη.

ΚΑΤΟΠΙΝ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΩΣ

2008-01-20T14:31:00.003+02:00

Το πολύ γνωστό σε όλους golem είχε την ιδέα να καλέσει και την αφεντιά μου σε μίαν σκυταλοδρομία ποιήσεως, αντίδοτο στην ομιχλώδη ατμόσφαιρα της σήμερον αλλά και του εψές δυστυχώς δε και του μέλλοντος.

Πως άραγε κανείς να διαλέξει, πως να τα πει και να τελειώσει, όταν είναι πολλά τα ποιήματα κι ο ποιητής δεν είναι ένας;
Διαλέγω λοιπόν από τα παλιά και αγαπημένα! Ίσως όμως να μην αντισταθώ και σε δεύτερο πιάτο.

Νίκος Καρούζος
Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΝΑ ΛΕΩ ΚΑΤΙ

Πῶς θὰ νιώσουμε τὴ γεωγραφία χωρὶς τὶς πρωτεύουσες

(ἐγὼ κύριοι, τὴ διασκεδάζω τὴν ἀποτυχία μου στὴν ὕπαρξη)

νομίζω ὅμως πὼς ὁ χάρτης ἀγνοεῖ τὰ μοιρολόγια μας

τὶς πεπτικὲς διαδικασίες τῶν ἀγαθῶν μουσουλμάνων

(ἔ, δὲν τὴ φανταζόμουνα μιά τέτοια φράση)

λέγε καϋμένε τί στοιχίζει μετὰ θάνατον ἡ ὁμιλία

τί νὰ τρῶν τὸν Αἰσχύλο τὰ σκουλήκια

τί τὸ Λάμπρο Πορφύρα…

Γιὰ κουτοὺς ἡ δόξα ψάχνει γιὰ κλινήρεις τοῦ πνεύματος.

Τί εἲν’ ὁ ἴδιος ὁ Σαίξπηρ ἀγνάντια στοὺς ἁγίους

ὁπού κρατοῦν ἀγκαλιὰ τους τὶς κορφὲς στὰ Ἰμαλάια…

Στὸ ἀνύπαρχτο κατατείνω

ἀδιάφορος κι ἀναντίρρητος.

Κρατώ την σκυτάλη και θα την παραδώσω μετά το επιδόρπιο.

Ιδού λοιπόν και το επιδόρπιο από έναν από τους καλύτερους σύγχρονους ποιητές και από τους πιο αγαπημένους μου:

Αντώνης Ζέρβας

Ἄνοιξη 1999

Μοῦ ζητοῦν ν’ἀλλάξω συμπάθειες

στὸ ὄνομα τοῦ γραπτοῦ φωτὸς ποὺ κανέναν δὲν φώτισε

Μοῦ ζητοῦν νὰ στήσω τὸ μυαλὸ στὴν καρδιά μου

ποὺ μοῦ δίνει δικαίωμα νὰ ξεγράψω

Μοῦ ζητοῦν νὰ ξεχάσω

πὼς ἡ ζωὴ εἶναι τὸ φύραμα τοῦ θανάτου.

Τὴν ζωή μου τὴν ἔζησα

τὸν παράδεισο τῆς ἀλήθειας τὸν βρῆκα

μόνο στοὺς οἴκους ἀνοχῆς καὶ τὰ λοιπὰ μοναστήρια,

Γιατί μόνον ἐκεῖ προσκυνοῦν ἀκόμη τὸν ἥρωα,

μόνον ἐκεῖ μιλοῦν στοὺς προγόνους,

μ’ ἕνα γέλιο σὰν δάκρυ στὰ μάτια,

Ξέροντας πὼς ὁ χρόνος τους εἶναι τῆς παλιᾶς ἁμαρτίας

καὶ θὰ νοιώθεται πάντα ἡ μπόχα.

Παραδίδω λοιπόν με την σειρά μου την σκυτάλη στους:

Δημήτρη Ρουσουνέλο
Λουίζα Κορνάρου
Composition doll
Κ.Κ.Μοίρη [κατόπιν ωρίμου σκέψεως]

ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΑ ΣΠΟΤΑΚΙΑ

2008-01-17T19:19:00.005+02:00

Πολλοί φίλοι μου ζητούν να αναρτήσω τα τηλεοπτικά σποτάκια που έπαιξε η Ίνδικτος κατά την διάρκεια του Δεκεμβρίου.
Η ιστορία αυτών των διαφημιστικών ταινιών ξεκίνησε με την συνάντησή μου με τον Γιώργο Κακανάκη, σκηνοθέτη και μέλους του συγκροτήματος DROGATEK.
Παίχτηκαν στην ΝΕΤ και στον ΣΚΑΙ από 16 μέχρι και 31 Δεκεμβρίου και διαφήμιζαν δύο μυθιστορήματα της Ινδίκτου. Το Άλλο μισό μου πορτοκάλι του Λευτέρη Μαυρόπουλου και Στην Χώρα των Ανδρών του Hisham Matar.
Είναι η πρώτη φορά που η Ίνδικτος χρησιμοποίησε την τηλεόραση για διαφήμιση και ο τρόπος που θα γινόταν αυτό ήταν το βασικότερο κριτήριο. Ο Γιώργος από την πρώτη στιγμή κατανόησε την ανάγκη και την ιδιαιτερότητα του εγχειρήματος. Το αποτέλεσμα μιλάει από μόνο του.

to allo miso mou portokali, indiktos

2008-01-17T19:17:00.003+02:00

stin xora ton andron, indiktos

2008-01-17T19:17:00.001+02:00

2008

2008-01-01T18:15:00.000+02:00

Σήμερα Πρωτοχρονιά έλαβα από το πλέον αγαπητό και προσφιλές μου πρόσωπο το παρακάτω μήνυμα:

"Ο χρόνος δεν έχει τόση σημασία όταν αλλάζει και προσπερνά γρήγορα σαν το νερό. Αυτό που σημαδεύει την ύπαρξή μας είναι η σχέση και ο τρόπος που βιώνουμε κάθε στιγμή που την συναντάμε στο τρέξιμο της. Αυτή την βίωση σού εύχομαι να είναι πλασμένη από υλικά αιώνια και άφθαρτα και αναλλοίωτα.
Που τα βρίσκουμε αυτό είναι το στοίχημα της ζωής"

Για την αντιγραφή Μ.Β.

ΕΥΧΕΣ

2007-12-25T10:27:00.000+02:00

Σε όλους τους φίλους γνωστούς και αγνώστους
από τα βάθη της καρδιάς μου εύχομαι
Καλά Χριστούγεννα!

ΑΡΗΣ ΡΕΤΣΟΣ

2007-12-12T23:20:00.000+02:00

Είχα καιρό να τον δω. Πέρασε από την Καλλιδρομίου και ήπιαμε καφέ στο Παρασκήνιο.
Στο πρόσωπο του διέκρινα ξανά τον άνθρωπο. Έναν μοναδικό, γνήσιο, ειλικρινή άνθρωπο.
Τον Άρη Ρέτσο τον γνωρίζω και τον παρακολουθώ αρκετά χρόνια. Είναι χωρίς αμφιβολία, ο σημαντικότερος της γενιάς του.
Για λίγες μέρες ακόμα όσοι επιθυμούν μπορούν να δουν την εξαιρετική ερμηνεία του στο Αίμα Κακό, παράσταση πάνω στο κείμενο του Αρ. Ρεμπώ Μια εποχή στην κόλαση.

Γράφω για έναν άνθρωπο που διάλεξε από νωρίς τον δύσκολο δρόμο. Οι χαρακιές στο πρόσωπο, τα λιγοστά πια δόντια, μην σας ξεγελούν. Εστιάστε στα μάτια, στην γυαλάδα τους, την δύναμή τους. Κλείστε τα μάτια κι ακούστε την φωνή. Κουβαλά πολλούς πάνω της.
Στην τέχνη του ο Ρέτσος είναι αθόρυβος, χωρίς συμβιβασμούς και ευκολίες. Μου θυμίζει τον Πέρη, όσο κανείς.

Ο Άρης Ρέτσος γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το Δεκέμβριο του 1957. Αποφοοίτησε από τη σχολή Βεάκη το 1981.

Το 1981 συμμετέχει στο "Μακρύ ταξίδι της μέρας μέσα στη νύχτα" με τον θίασο της Έλσας Βεργή. Στην "Σάρα, τα παιδιά ενός κατώτερου θεού" με το θίασο της Έλλης Λαμπέτη.
Στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Κρήτης, ‘Η τύχη της Μαρούλας‘,‘Κατζούρπος‘κ.α.

Από το 1981 εώς το 1986 συμμετέχει στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση στις ταινίες:
Απέναντι και Μανία του Γ. Πανουσόπουλου,
Μπορντέλο του Ν. Κύνδουρου
Φωτογραφία του Νίκου Παπατάκη
‘Χώμα και Νερό‘ τηλεταινία του Φ. Βιανέλλη
‘Αστροφεγγιά‘ την τηλεοπτική σειρά του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου

Από το 1985 εώς το 1992 ασχολείται αποκλειστικά με τη μελέτη και έρευνα του Αρχαίου Δράματος και την τέχνη Του ηθοποιού μέσα από τους ρυθμούς και τα μέτρα των αρχαίων ποιητικών κειμένων.

Το 1992-1993 παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Ανοιχτή Δοκιμή αποσπάσματα από την τραγωδία του Σοφοκλή ΑΙΑΣ

1993-1994, σκηνοθετεί το νεοελληνικό έργο του Δ. Κεχαϊδη Το Τάβλι

Το 1995 με κεντρικό πρόσωπο τον ΧΟΡΟ της αρχαίας τραγωδίας παρουσιάζει αποσπάσματα από την ‘Αντιγόνη‘ του Σοφοκλή με τον τίτλο ‘Αντιγόνης Χορός‘

Το 1996 συμμετέχει στη διεθνή συνάντηση ποίησης Μύρισε το Άριστον στο Ηρώδειο σε σκηνοθεσία της Μάγιας Λυμπεροπούλου, με χορικά από τον Αίαντα του Σοφοκλή.

Το 1998 συμμετέχει στη Διεθνή Συνάντηση Θεάτρου Το Αρχαίο Δράμα στην Ανατολή, με την παράσταση Αντιγόνης Χορός

Το 1999 – 2000 παρουσιάζει την παράσταση Στροφές Αντιστροφές από τον Σοφοκλή και συνεργάζεται με το Μουυσικό Σύνολο Σκαλκώτα πάνω σε έργα του Γ. Ξενάκη

Το 2001 στο StudioBuhne και στα πλαίσια του Ελληνογερμανικού θεατρικού φεστιβάλ στην Κολονία της Γερμανίας, παρουσιάζει την παράσταση Στροφές Αντιστροφές από τον Σοφοκλή.

Για τον Πέρη 2

2007-11-10T17:04:00.000+02:00

Σήμερα το πρωί έγινε το εξάμηνο μνημόσυνο του Πέρη Ιερεμιάδη, στο μετόχι του Παναγίου Τάφου στην Πλάκα. Στο μετόχι ο Πέρης εκκλησιαζόταν αδιαλείπτως από το 1972 έως και την κοίμησή του.

Αυτοί οι έξη μήνες που πέρασαν ήταν για όσους τον γνώρισαν μια συνεχής άσκηση. Μια άσκηση να μάθουν να ζουν με την μνήμη του Πέρη, και χωρίς την παρουσία του.
Από τον θάνατό του είναι η πρώτη φορά που δοκιμάζω να γράψω γι' αυτόν. Παραμένει δύσκολο και μάλλον αδύνατο.
Την δική μου αδυναμία την ώρα που οι λιγοστοί φίλοι τρώγαμε τα κόλλυβα του Πέρη ήρθε να καλύψει ο καλός μου φίλος Σπύρος Γιανναράς χαρίζοντας μου τα παρακάτω λόγια:

Όταν ο Αντόν Πάβλοβιτς Τσέχωφ έφυγε από τη ζωή μια πεταλούδα της νύχτας, σταχτιά και τεράστια σε μέγεθος, μπήκε από το ανοιχτό παράθυρο στο δωμάτιο κι άρχισε να χτυπιέται με βία στο ταβάνι, στη λάμπα, σαν να ψυχορραγούσε. Μια μέρα πριν από τον θάνατο του Πέρη Ιερεμιάδη μια μεγάλη μαύρη πεταλούδα ήρθε και κάθισε για αρκετή ώρα δίπλα του στο σπίτι του στην Αίγινα, κάτω από το ανοιχτό υπόστεγο, όπου είχε ξαπλώσει για τον μεσημεριανό του ύπνο. "Τι όμορφη σκοτεινή πεταλούδα¨, έλεγε λίγο μετά, "αύριο που θα ξανάρθει θα τη ζωγραφίσω". Όμως η πεταλούδα δεν είχε έρθει για να την ζωγραφίσει, αλλά για να τον προϋπαντήσει εκ μέρους του Αντόν Πάβλοβιτς στα φωτεινά δωμάτια του ουρανού. Έκτοτε ζουν κι οι δυο μαζί μας, πλάι μας, μαζί με όλους τους αγαπημένους μας νεκρούς και τους λατρεμένους δασκάλους που πέρασαν από τον κόσμο αυτό πριν συναντηθούν στον άλλο.

Περί δαιμονίων και άλλων τινών

2007-11-05T20:31:00.000+02:00

Την δύναμη της ευαισθησίας και της όποιας ευφυίας μας την αναπτύσσουμε αποκλειστικά και μόνο μέσα μας, στον πυρήνα της πνευματικής μας ζωής.

Το πάθος της ανάγνωσης αυξάνεται μαζί με την ευαισθησία μας αυτή. Καλλιεργείται από τα κείμενα αναπτύσσοντας τον πνευματικό μας ορίζοντα.
Μέσα στο πάθος της ανάγνωσης και την τέρψη που αυτή προκαλεί, η προτίμηση μας στρέφεται στα βιβλία των παλαιών.
Από τον καιρό ακόμα που κουβαλούσα μόνο την ιδιότητα του αναγνώστη η προτίμησή μου είχε ονοματεπώνυμο: Φιοντόρ Μιχαήλοβιτς Ντοστογιέφσκι

Σήμερα είμαι ευτυχής! Πήρα στα χέρια μου το πρώτο αντίτυπο από την μετάφραση των Δαιμονισμένων του Φ. Ντοστογιέφσκι. Κατορθώνω ένα από τα όνειρά μου. Ένα από τα ταπεινά όνειρα που μπορεί να έχει ένας εκδότης. Χρόνια αναζητούσα τον ιδανικό μεταφραστή και πριν τρία χρόνια τον βρήκα στο πρόσωπο της Ελένης Μπακοπούλου. Τον περασμένο Απρίλιο μου παρέδωσε ολοκληρωμένη την μετάφρασή της. Μία εξαιρετική μετάφραση και για όσους γνωρίζουν μία ταπεινή μετάφραση.
Σήμερα είμαι ευτυχής!

Όταν το 1871 πρωτοδημοσιεύτηκαν οι «Δαιμονισμένοι», το κατεξοχήν πολιτικό και προφητικό μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι, θύελλα αντιδράσεων ξέσπασε στους λογοτεχνικούς και πολιτικούς κύκλους της Ρωσίας. Μια τεράστια συζήτηση άνοιγε κι ένας πόλεμος κηρυσσόταν εναντίον του «μεταμελημένου» πρώην θανατοποινίτη και πρώην κατάδικου της Σιβηρίας. Τα γεγονότα που βρήκαν απήχηση στο μυθιστόρημα ήταν η «υπόθεση Νιετσάγεφ», η δραστηριότητα της οργάνωσης «Λαϊκή εκδίκηση» κι η δολοφονία από πέντε μέλη της του φοιτητή της Γεωπονικής Ακαδημίας Ι. Ι Ιβανόφ. Το ενδιαφέρον του Ντοστογιέφσκι τράβηξαν οι ιδεολογικές και οργανωτικές αρχές των μηδενιστών, οι συνεργοί στο έγκλημα και η προσωπικότητα του αρχηγού τους Σ. Γ. Νιετσάγεφ. Το ιδεολογικό υπόβαθρο, λίγο ως πολύ, ο συγγραφέας το γνώριζε. Πολύ πριν αναγνωριστεί ως ιδιοφυία των ρωσικών γραμμάτων και πολύ πριν στραφεί στον ιδιότυπο πανσλαβισμό του και στην αναζήτηση του Θεού, υπήρξε κι ο ίδιος μέλος επαναστατικού ομίλου και μάλιστα της ακραίας εκδοχής του. Και δεν σταμάτησε ποτέ να παρακολουθεί προσεχτικά τα δρώμενα στους κύκλους του επαναστατικού κινήματος και των διανοούμενων εμιγκρέδων της Ευρώπης.

Οι «Δαιμονισμένοι» δεν ήταν ένα έργο που του δόθηκε εύκολα. Το εισαγωγικό κεφάλαιο, με το οποίο ποτέ δεν έμεινε πραγματικά ευχαριστημένος, τον δυσκόλεψε τόσο που κάποια στιγμή βρέθηκε να δουλεύει από το τέλος προς την αρχή, όπως εκμυστηρευόταν στα γράμματά του για το πρώτο κομμάτι που έδωσε στο περιοδικό.

Η ιστορία των «Δαιμονισμένων» εξελίσσεται με επίκεντρο την «αμφιλεγόμενη» προσωπικότητα του μηδενιστή Πιοτρ Βερχοβένσκι (Νιετσάγεφ), και την αινιγματική και δαιμονική φιγούρα του Νικολάι Σταβρόγκιν («κακός… προσωπικότητα τραγική, χαρακτήρας που ξεχωρίζει εξαιρετικά με την ιδιομορφία του, αλλά χαρακτήρας ρωσικός… Τον πονάω», δηλώνει ο συγγραφέας, που βαθιά μέσα του κρύβει έναν Σταβρόγκιν -όπως υποστηρίζει στο ομώνυμο εξαιρετικό άρθρο του ο Μπερντιάγεφ).
Τις δυο αυτές δαιμονικές φιγούρες πλαισιώνουν ο φιλελεύθερος-ιδεαλιστής και πατέρας τού μηδενιστή, ο Στεπάν Τροφίμοβιτς, και οι «ιδεολόγοι» (Σάτοφ, Κυρίλλοφ, Σιγκαλιόφ) τους οποίους «συνέθλιψε» η ιδέα (του «λαού θεοφόρου», του ανθρωπόθεου, του εξισωτισμού, αντιστοίχως).
Και γύρω από αυτούς, τραγικές φιγούρες οι γυναίκες. Τρεις γυναίκες κι ο «απόλυτος», «θανατηφόρος» έρωτάς τους για τον Σταβρόγκιν, ο ανταγωνισμός, η στωικότητα, η περηφάνια, το πάθος των οποίων αποτελούν πλούσιο υλικό για μελέτη του γυναικείου ψυχισμού.

Ο λογοτεχνικός κόσμος του Ντοστογιέφσκι είναι ταραγμένος, ανησυχητικός, καταστροφικός. Θα έλεγε κανείς ότι η «απλή ζωή» φέρνει στον συγγραφέα πλήξη. Το ενδιαφέρον του κεντρίζεται από τη στιγμή που θα εκδηλωθούν τα παράδοξα της ψυχής, από τη στιγμή που οι ήρωές του θα αφήσουν το τέρας της ψυχής να αναδυθεί και να τους τραβήξει τελεσίδικα στα βάθη της αβύσσου.
Οι ήρωές του είναι «μοιραίοι», στο καλό ή στο κακό. Οι χαρακτήρες που κυκλοφορούν στα μυθιστορήματά του είναι πένητες ή άρχοντες, «ξεχασμένοι», δαιμονισμένοι, μεγάλοι αμαρτωλοί, εγκληματίες, -παθιασμένοι όμως σε κάθε περίπτωση. Κι ωστόσο κανένας από αυτούς δεν είναι αποκλειστικά και μόνο πλάσμα μιας καλπάζουσας φαντασίας. Ο Ρασκόλνικοφ, οι Καραμάζοφ, ο Βερχοβένσκι και ο Σταβρόγκιν, η Ναστάσια Φιλίπποβνα κι άλλοι πολλοί είχαν το πρωτότυπό τους στην πραγματική ζωή, (με εξαίρεση ίσως τον «ιδανικό» χαρακτήρα του πρίγκιπα Μίσκιν).
Ο συγγραφέας απλώς τους εισήγαγε στον κόσμο της μυθοποιίας και μέσω αυτής προσπάθησε να καταλάβει την ψυχή τους. Αναζήτησε τις βαθύτερες αιτίες του πάθους τους, του λόγου που ωθεί τους ανθρώπους στα άκρα, άνθρωπος των άκρων κι ο ίδιος. Ό,τι πίστεψε το πίστεψε με πάθος, ό,τι πολέμησε το πολέμησε με πάθος, ακόμα κι αν αυτό τον έφερε αντιμέτωπο με το ρεύμα και με πολλούς από τους αγαπημένους του φίλους ή συνεργάτες.
Κατεξοχήν μαχόμενος συγγραφέας, θέλει να καταλάβει και να πάρει θέση. Γι’ αυτό ίσως και δίνει ελάχιστη σημασία στην «καλολογία» της γλώσσας, που συχνά η δυσκολία της έγκειται στο ανορθόδοξο της σύνταξης, αυτοσχέδιας και εσφαλμένης κάποιες φορές.
Η βασική του μέριμνα είναι το νόημα. Το νόημα που προσπαθούν να «διαβάσουν», πάλι και πάλι, οι καινούργιες γενιές κριτικών και ιστορικών της λογοτεχνίας, προσθέτοντας κι από λίγο στον τεράστιο όγκο της βιβλιογραφίας για τον Ντοστογιέφσκι, και προσπαθούν να αποδώσουν οι ανά τον κόσμο μεταφραστές του προσαρμοζόμενοι στις απαιτήσεις της ζωντανής, εξελισσόμενης γλώσσας.
Τις απαιτήσεις αυτές και τις ανάγκες του νεότερου αναγνωστικού κοινού λαμβάνοντας υπ’ όψιν η Ίνδικτος αποφάσισε να αποτολμήσει μια νέα, πλήρη, συνοδευόμενη από σχόλια έκδοση των απάντων του.

Επίλογος

2007-10-28T12:33:00.000+02:00

Ο Λευτέρης Μαυρόπουλος είναι από τους πρώτους συνεργάτες, φίλους και συγγραφείς της Ινδίκτου. Τον γνώρισα στις Σέρρες πριν 12 χρόνια και έκτοτε η Ίνδικτος έχει κυκλοφορήσει τέσσερα μυθιστορήματά του. Το τελευταίο μόλις πριν λίγους μήνες υπό τον τίτλο Το Άλλο μισό μου πορτοκάλι, συνεχίζει την πορεία του δρέποντας σπάνιες, για σύγχρονό μας πεζογράφο, κριτικές. Για όποιον δεν το έχει διαβάσει, ειλικρινά, αξίζει τον κόπο. Για του λόγου το αληθές παραπέμπω σε πρόσφατη κριτική της Λίνας Πανταλέων στην βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας.
Σεμνός και αθόρυβος οργώνει το πνευματικό του βιός αδιαφορώντας για τις συνέπειες. Σήμερα παρέλαβα με ηλεκτρονικό περιστέρι ένα διήγημά του που πρόκειται να δημοσιευθεί από τον εκδοτικό οίκο Μαγικό Κουτί του συγγραφέα Νίκου Βλαντή. Το διήγημα έχει τον τίτλο Μονόλογος μιας σπερμοφάλαινας και είναι χτισμένο πάνω στον γνωστό ήρωα-φάλαινα του Μέλβιλ Μόμπι-Ντικ.
Από αυτό το διήγημα αντλώ την τελευταία παράγραφο, και την καταθέτω ως Επίλογο της συζητήσεως αρχικώς για τα όρια της ποίησης και εν τέλει για αυτά του ανθρώπου. Ο Επίλογος βέβαια δεν σημαίνει επ' ουδενί το τέλος της συζητήσεως, αλλά την συνέχισή της. Εξάλλου υπάρχει και παράταση!

Τώρα ο ήλιος μού ψήνει την καμπούρα και τα θραψερά μου πάχη απειλούν να μου συντρίψουν τα πνευμόνια. Καίγομαι και πνίγομαι. Σαν ασήμαντη χελώνα που το κύμα την πέταξε στην αμμουδιά ανάστροφα κι εκεί αργοπεθαίνει, σβήνω στην ακτή λίγα μόλις μέτρα μακριά απ’ το νερό. Τώρα έχω τη σοφία να κατανοήσω τα λάθη μου. Απ’ την ώρα που χάραξα τη ρότα μου με πλώρη να σε κατανοήσω το μόνο λιμάνι για μένα ήταν αυτό του χαμού, της εξαφάνισής μου. Πανάθλιε Αχαάβ! Μου έκανες ακόμη μεγαλύτερο κακό∙ μ’ έκανες να θέλω να περπατήσω στη στεριά πάνω στις δύο άκρες της ουράς μου. Να θέλω να γίνω θεός. Θα σε μισώ γι’ αυτό πάνω και πέρα απ’ τη ζωή μου. Ακόμη με καταδιώκεις. Λίγο πριν πεθάνω άνοιξες μέσα μου βάραθρο… σκοτεινό… βαθύ… Μ’ έβαλες να στοχαστώ: πέρα από ‘δω τι; Με εκμηδένισες Αχαάβ! Επαιρόμουν πως εγώ μονάχα γνωρίζω το βάθος… Ω! Πόσο πλανιόμουν…"

Αθήνα - Darfur ένα κλικ αριστερά

2007-10-22T20:57:00.000+03:00

Πριν ξεκινήσω το δικό μου μπλογκάκι, παρακολουθούσα τα τεκταινόμενα μπαινοβγαίνοντας σε αρκετά μπλογκ. Η σίγουρη και καθημερινή μου στάση ήταν και είναι το μπλογκ του ΔΕ ΜΑΣΑΜΕ ΡΕ. Σαφής, περιεκτικός, ευθύβολος, ότι καλύτερο μπορεί κανείς να συναντήσει στην μπλογκόσφαιρα.
Επιθυμώντας να ενισχύσω την σημερινή του πρωτοβουλία παραπέμπω με link στο σημερινό του post.

Προάγγελος

2007-10-21T12:32:00.000+03:00

Κρατώ στα χέρια μου τα δοκίμια του τελευταίου και υπό έκδοσιν ποιητικού έργου του Δημήτρη Δημητριάδη, Κατάλογοι 13-14, Πένθη.
Ανασύρω την εξομολόγηση του συγγραφέα στον Μισέλ Φάις που δημοσιεύθηκε στην τελευταία Βιβλιοθήκη

Εξομολόγηση που δεν κρατά τίποτα κρυμμένο, όλα στη φόρα και όλα στην μέγιστή τους διάσταση.

Το απρόσιτο της ποίησης

Η αφοριστική φράση του τίτλου δεν είναι περιοριστική ούτε απαγορευτική· είναι αφετηριακή: σημαίνει μια σκοπιά απ' την οποία μας κοιτάζει η ποίηση και απ' την οποία την κοιτάζουμε εμείς. Αυτή η σκοπιά χρειάζεται, και μάλιστα επειγόντως, προκειμένου όχι μόνο να καταλαβαίνουμε πότε γράφεται ποίηση, αλλά, προπαντός, να μην ξεχνούμε, ακόμη κι όταν αυτό που γράφεται είναι όντως ποίηση, την απόσταση που μας χωρίζει, ούτως ή άλλως και καταγωγικώς, απ' αυτήν. Οχι πως η ποίηση έχει διάσταση ιδεατή ή θεϊκή· ότι αποτελεί υπερφυσική οντότητα. Η ποίηση είναι απρόσιτη ως αποκλειστικώς ανθρώπινη ιδιότητα· ο ίδιος ο άνθρωπος δεν καταφέρνει, παρά τις πολλαπλές και κορυφαίες προσεγγίσεις, να φτάσει στην απώτατη έκφρασή της, αδυνατώντας να εξαντλήσει, ακόμη και να οικειοποιηθεί εντελώς, μια αποκλειστική δική του ιδιότητα, το υπέρτατο σημείο της οποίας είναι πάντα πέραν του εκφραστικού σημείου στο οποίο ο ίδιος κάθε φορά φτάνει ασκώντας την.

Τα ποιήματα, μικρά ή μεγάλα, είναι αντίστοιχες κινήσεις προς αυτόν και ως προς αυτόν τον στόχο· όσο κι αν προσεγγίζεται αυτός, όσο κι αν δίνεται η εντύπωση με τα ποιήματα που γράφονται, ότι αυτά τον έχουν φτάσει και ότι, ενίοτε, τα ποιήματα είναι ο ίδιος ο στόχος, δηλαδή η ίδια η ποίηση, εντούτοις αυτή δεν έχει αγγιχτεί με τέτοιον τρόπο ώστε να πούμε ότι πέραν του σημείου εκείνου δεν υπάρχει άλλο τίποτε που δεν έχει ή δεν μένει απ' αυτήν να αγγιχτεί. Την εντύπωση αυτή δίνουν κυρίως τα μεγάλα ποιήματα, εντύπωση που δεν απέχει μάλιστα καθόλου απ' την κυρίαρχη βεβαιότητα ότι το απρόσιτο έχει γίνει προσιτό.

Οι Κατάλογοι 13-14. Πένθη, όπως και οι προηγούμενοι, είναι, στην κεντρική τους διάθεση, κινήσεις προς το απρόσιτο της ποίησης, κινήσεις που προπαντός αποκαλύπτουν την απόσταση που τις χωρίζει απ' αυτό, και όπου δοκιμάζεται η ανεπάρκεια των εκφραστικών μέσων για να μειωθεί η απόσταση αυτή· συγχρόνως είναι κινήσεις όπου αποπειράται μια διά των λέξεων επιχείρηση προκειμένου να προκληθούν θεματικά όρια ήδη φτασμένα, αλλά και όρια καινοφανή, να θιγούν και πάλι περιοχές της ανθρώπινης τύχης, της πολλαπλής ανθρώπινης εμπειρίας, περιοχές που περιμένουν τις δυνατότητες της γλώσσας για να αναδειχθούν και οι οποίες, παρά τις προσεγγίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί, παραμένουν ακόμη ανεξάντλητες και αδιατύπωτες, ακόμη πρόσφορες για νέες απόπειρες.

Οι Κατάλογοι 13-14 αποτελούνται από δύο μέρη. Οι τίτλοι τους, αντίστοιχα, είναι Ηλιος και Μόρος, και συναποτελούν ενότητα υπό τον γενικό τίτλο Πένθη. Και στα δύο αυτά μέρη η αφετηρία είναι ο θάνατος· στο πρώτο, ένας θάνατος συλλογικός, στο δεύτερο, ένας ατομικός. Αυτοί οι δύο θάνατοι, έχοντας αποτελέσει, αμφότεροι, δημόσια και ιδιωτικά γεγονότα, διαθέτουν τα γνωρίσματα εκείνα που τα τοποθετούν στην τρέχουσα καθημερινότητα, στην εμπειρική πραγματικότητα, με ό,τι σημαίνει αυτό για μια συζήτηση σχετικά με το από πού πρέπει να ξεκινά ή να αντλεί το υλικό της η ποίηση: ενδέχεται να μην έχει σημασία η αφετηρία, αν και αυτό δεν είναι αυτονόητο ούτε κατακυρωμένο, έχει όμως κρισιμότατη σημασία το πόσο πέραν αυτής της αφετηρίας είμαστε ικανοί να οδηγήσουμε την ποιητική της απόδοση.

Το ίδιο το θέμα αυτών των Καταλόγων, ο θάνατος, ως πρωτόγονο αλλά και κοινότοπο υλικό, ως η πιο πραγματική πραγματικότητα, θέτει αυτομάτως την ίδια την ποιητική έκφρασή του σε δεινή δοκιμασία και την αναγκάζει, όσο εμπειρικό και καθημερινό κι αν είναι το ίδιο το θέμα, να κινείται στο σημείο όπου βρίσκεται κι αυτό, δηλαδή σε ένα όριο όπου θα πρέπει, εκείνο που λέγεται κι ο τρόπος με τον οποίο λέγεται, να συμπέσουν και να συνομιλήσουν· το ένα, ο θάνατος, το άλλο, η ποίηση, να συνδιαλεχθούν και να συνοδοιπορήσουν, όχι ως λέξεις αλλά με τις λέξεις, ώστε η ποίηση να βρεθεί εκεί όπου βρίσκεται ο θάνατος, ένας θάνατος όμως που δεν είναι μόνο το γεγονός ως γεγονός, αλλά ως αφετηρία απ' όπου εκκινώντας η ποίηση προσπαθεί να προσεγγίσει το απρόσιτο.

Εκείνο που υποκινεί αυτήν τη διπλή κίνηση σ' αυτούς τους Καταλόγους και συνιστά τον λόγο για τον οποίο γίνεται, είναι το πώς θα καταφέρει, εντέλει, η ίδια η ποίηση να φτάσει εκεί όπου δεν έχει φτάσει ακόμη, και συγχρόνως πώς θα δείξει, εξαντλώντας τα ίδια της τα μέσα, ότι αυτό που αποπειράται, είναι εντέλει ακατόρθωτο, ότι η απόπειρα, όσο κι αν έχει αναμετρηθεί με το ανέκφραστο προκειμένου να το πει, έχει αποτύχει και ότι θα χρειαστεί ν' αρχίσει και πάλι την απόπειρα, ωσάν να μην την άρχισε ποτέ πριν.

Ανασκαφή 16ης Οκτωβρίου

2007-10-16T16:56:00.000+03:00

Στο χθεσινό μου post υποσχέθηκα να μοιραστώ μαζί σας και τις ελπίδες μου. Τις ελπίδες βεβαίως γι΄αυτό εδώ το blog.
Επί της ουσίας να καταγράψω τις σκέψεις, τις επιθυμίες αλλά και τις ανάγκες που το γέννησαν.

Δουλεύοντας κάποια χρόνια τώρα στα κείμενα έχω με την πρόοδο του χρόνου φορτωθεί κακές συνήθειες και εμμονές. Μου είναι δύσκολο λόγου χάριν να μιλώ σε φίλους για κείμενα, πολύ δε περισσότερο να τα κρίνω. Μου λείπει ακόμα αυτή η αμεριμνησία αλλά και η απόλαυση της ανάγνωσης ενός καλού κειμένου. Έχουν αντικατασταθεί με την εκδοτική μέριμνα και την σχολαστική αναζήτηση των λαθών και των προβλημάτων του κάθε κειμένου.
Παραμένει όμως εντός μου, η ανάγκη να ακούσω και να μοιραστώ με άλλους, όχι κατ' ανάγκη γνωστούς ή συνεργάτες. Να ακούσω και να μοιραστώ χωρίς την απόσταση που με χωρίζει από κάθε αναγνώστη.
Η σκέψη λοιπόν είναι ακριβώς αυτή. Μέσα από τούτον τον χώρο να μοιραστώ ιδέες κρίσεις και απόψεις, να ζω και να ακούω τις κρίσεις και τις ιδέες των άλλων.
Προσοχή, όμως αν και κουβαλώ την Ίνδικτο, μιας και παιδεύομαι με αυτήν νυχθημερόν, δεν είμαι η Ίνδικτος. Ούτε τούτο το blog είναι το site της Ινδίκτου.
Τούτο το τελευταίο το δηλώνω επιθυμώντας από την πρώτη στιγμή να ξεκαθαρίσω πως η ανάγκη που γεννά το blog, δεν είναι επαγγελματική, αλλά αντιθέτως προσωπική και εσωτερική. Πιστεύω πως είμαι καθαρός και σαφής.
Τις ανασκαφές θα τις συνεχίσω, άρα θα επανέλθω εν καιρώ.

Η ζωή χαρίζεται, ο βίος κερδίζεται

2007-10-15T22:17:00.000+03:00

Η καλή και άγνωστή μου φίλη Composition Doll με ένα σχόλιό της μου προσφέρει την ευκαιρία να γνωριστώ μαζί της αλλά και μαζί σας καλύτερα.
Θέμα της, η ζωή και ο βίος του ανθρώπου, του κάθε ανθρώπου. Ως βίο εννοούμε το πως πορεύεται κανείς.
Οφείλω κατ' αρχήν να δηλώσω πως συμφωνώ με την άγνωστή μου φίλη, συμφωνώ στο πνεύμα αλλά και στο γράμμα του σχολίου της. Επιθυμώ όμως να διασαφηνίσω κάποιες λεπτομέρειες. Ομολογώ επίσης, πως με απασχολούν πολύ οι λεπτομέρειες, γενικώς.

Περί Ζωής λοιπόν αλλά και βίου.
Η εδώ ζωή δεν υπάρχει χωρίς την μετά. Είναι δε μια διαρκής μνήμη. Ταυτίζω την ζωή με την μνήμη. Την δική μου, αλλά και των άλλων για μένα, ή καλύτερα με μένα.
Η ζωή οφείλει να έχει νόημα! Νόημα αντλεί από το παρόν αλλά και από το μέλλον.
Επίσης η ζωή οφείλει να έχει ελευθερία. Ελευθερία εννοώ πνευματική. Τούτου δοθέντος, ναι συμφωνώ πως δεν μπορώ να τα έχω καλά με όλους! Πολύ φοβάμαι πως μπορώ να τα έχω καλά με λίγους. Νοιώθω όμως πως θέλω να μπορέσω να τα έχω καλά με όλους. Κι αυτό γιατί η ζωή είναι μια πορεία. Μία πορεία προς ... την κατανόηση, την ολοκλήρωση, την εκμηδένιση.
Ο βίος χτίζεται με τις επιλογές μας. Κερδίζεται όταν αποκτά η ζωή νόημα και τότε χαρίζεται ως μίμηση στους άλλους.
Ο βίος του καθενός μας διαγράφεται σιγά-σιγά στο πρόσωπό μας. Αυτό ως μικροί δημιουργοί πλάθουμε καθημερινά. Για την καθαρότητα και την πλαστικότητα του προσώπου μας παλεύουμε.
Αυτό εν τέλει θα παραδώσουμε στην μνήμη του μέλλοντος μας.

Με τούτο το post μού δίδεται η ευκαιρία να δηλώσω σε όλους την ταυτότητα μου.Να γνωριστώ μαζί σας με το δικό μου πρόσωπο, κάνοντας στην άκρη το προσωπείο του ανώνυμου μπλόγκερ. Σε επόμενο post θα μοιραστώ και τις ελπίδες μου.

Κρατημένο από την χθεσινή μέρα

2007-10-15T10:58:00.000+03:00

Όπου το βλέμμα των άλλων δεν μας βοηθάει να σχηματίσουμε μέσα μας με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την πραγματικότητα αυτού που βλέπουμε, τα μάτια μας δεν γνωρίζουν πλέον εκείνο που βλέπουν. Η συναίσθησή μας χάνεται, διότι αυτό που είναι το πιο ενδόμυχο πράγμα σε μας, η συναίσθηση, σημαίνει οι άλλοι μέσα μας, και καλώς ή κακώς δεν μπορούμε να αισθανθούμε μόνοι.

Blog Action Day 2007

2007-10-14T23:33:00.001+03:00

Στάση 1η

2007-10-14T21:30:00.000+03:00

Αρχίζω να πιστεύω πως δεν βρίσκω ανάπαυση πάρεξ αν αρρωστήσω.
Κι αυτό πάλι τίθεται εν αμφιβόλω, συλλογιζόμενος τις καθημερινές μέριμνες.

ΕΙΣΟΔΟΣ

2007-09-27T21:10:00.000+03:00

Ξεκινώ τούτο το ημερολόγιο με το ένα χέρι εκτός πληκτρολογίου.
Δεν γνωρίζω πως θα τα καταφέρω να ανταποκριθώ στις ανάγκες και να το παρακολουθώ με ειλικρίνεια και συνέπεια.
Ας είναι. Εν τέλει δεν θα γίνουμε πρώτη φορά ρεζίλι.